W kierunku upraszczania Lub, jeśli chcesz zachować bardziej formalny charakter: W stronę procesów uproszczonych Lub: Dążąc do większej prostoty
„`html
Na wstępie warto zaznaczyć, że liczba tzw. punktów danych, czyli rodzajów informacji niezbędnych do obliczania różnych wskaźników, zostanie zmniejszona o około dwie trzecie. Ostatecznie wymagania obejmą około 340 punktów danych. Choć wydaje się to nadal dużą liczbą, większość z tych danych przedsiębiorstwa już obecnie gromadzą ze względu na istniejące przepisy dotyczące ochrony środowiska czy praw pracowniczych. Nie wszystkie punkty muszą być raportowane; spółki będą zobowiązane ujmować jedynie te, które mają znaczenie w ich przypadku. Odchudzone ESRS-y będą więc znacznie bardziej przystępne, zwłaszcza że dotyczą głównie największych podmiotów – w Polsce to około 50 emitentów giełdowych i 100 spółek nienotowanych.
Zmiany w podejściu do raportowania
Mimo znacznego ograniczenia zakresu raportowania, piątkowe głosowanie zostało poprzedzone burzliwą dyskusją. Główne kontrowersje dotyczyły samych zasad sporządzania raportów, zwłaszcza podejścia do ujmowania zagadnień zrównoważonego rozwoju oraz sposobu odzwierciedlania finansowych konsekwencji tych czynników dla przedsiębiorstw. Jednym z głównych sporów była interpretacja, czy raportowanie zgodnie z ESRS-ami opiera się na zasadzie wiernego obrazu przedsiębiorstwa (fair presentation), czy raczej na spełnianiu określonych wymogów (compliance).
Fair Presentation czy Compliance?
Jedna grupa uczestników rynku uznawała, że skoro raportowanie poprzedza analiza podwójnej istotności — mająca na celu identyfikację wszystkich obszarów istotnych dla danego przedsiębiorstwa — a ponadto spółka powinna ujawniać dane nawet wtedy, gdy nie przewiduje tego żaden konkretny wymóg ESRS, to celem jest uzyskanie prawdziwego obrazu przedsiębiorstwa. Druga strona argumentowała jednak, iż badanie raportów odbywa się według standardu „ograniczonej pewności”, który nie pozwala na pełne potwierdzenie przedstawienia rzetelnego obrazu firmy, dając jedynie możliwość weryfikacji spełnienia formalnych wymogów.
Efekty głosowania i wyzwania praktyczne
Ostatecznie przyjęto podejście bazujące na prezentowaniu wiernego obrazu firmy, choć przegłosowano to z pewnym oporem (5 głosów przeciw przy 22 głosujących). W praktyce może to powodować trudności dla biegłych rewidentów, którzy będą zmuszeni do potwierdzania rzetelności przedstawionego obrazu przy ograniczonych narzędziach badawczych. Mimo że zmiany w ESRS-ach formalnie dopiero mają wejść w życie, obecnie jest to głównie kwestia interpretacyjna dotychczasowych przepisów.
Wyzwania związane z raportowaniem skutków finansowych
Inną istotną kwestią pozostało utrzymanie wymogu obliczania oczekiwanych skutków finansowych, w tym ryzyk środowiskowych, takich jak zmiany klimatyczne. Choć decyzja wydaje się uzasadniona – inwestorzy i banki potrzebują informacji o wpływie tych ryzyk – realizacja takich wyliczeń jest bardzo trudna ze względu na ich przyszły i szacunkowy charakter.
Propozycje zmian oraz przyszłość regulacji
Pojawiły się propozycje, by najpierw opracować przejrzystą metodykę kalkulowania spodziewanych skutków, a dopiero później wprowadzić obowiązek jej stosowania. Jednak zdecydowano się na kompromis — obowiązek obliczania finansowych efektów odroczono do końca 2029 roku. Nie gwarantuje to, że do tego czasu spójna metodyka rzeczywiście powstanie.
Na początku grudnia EFRAG przedstawił projekty zmian w ESRS-ach, które posłużą Komisji Europejskiej jako podstawa do dalszych prac legislacyjnych – najpierw rozporządzenia, następnie konsultacji i zatwierdzenia przez odpowiednie organy UE. Proces prowadzony jest w trybie pilnym, co przekłada się na bardzo ograniczone możliwości konsultacji, ale przyspiesza możliwość wcześniejszego zastosowania łagodniejszych zasad już w raportach za 2026 rok.
Zakres zmian w najbliższym czasie
W przypadku raportów za 2025 rok zasady formalnie pozostają bez zmian, ale trwający proces upraszczania ESRS-ów pozwala firmom elastycznie przygotować się do nowych wymogów. Przedsiębiorstwa mogą już na etapie nadchodzącego sezonu raportowania przewidywać które dane staną się nieistotne – a to wpłynie na zakres raportowania jeszcze przed oficjalnym wejściem w życie nowych regulacji.
„`
