Jak powinna wyglądać przyszłość zasadniczej służby wojskowej? Moim zdaniem tylko jedno rozwiązanie jest rozsądne [OPINIA]

Zmiany w Modelach Obronności w Europie

Kraje najbliżej granic Rosji intensyfikują działania mające na celu dostosowanie swoich systemów obronnych do nowych realiów. Łotwa zdecydowała się na przywrócenie obowiązkowej służby wojskowej, ponieważ obecny system nie zapewnia wystarczającej liczby przeszkolonych rezerwistów. Norwegia zwiększyła pobór o 50%, a kraje takie jak Dania i Szwecja wprowadziły obowiązkową służbę także dla kobiet.

Podobnie, w Niemczech, Francji i Wielkiej Brytanii zaczęto poważne rozmowy na temat możliwego powrotu do obowiązkowej służby wojskowej. Wszędzie tam społeczne poparcie dla poboru jest widoczne, choć mniej entuzjazmu wykazują młodsze pokolenia.

Sytuacja w Polsce

Według badań przeprowadzonych przez Opinia24 w lutym 2026 roku, ponad połowa Polaków popiera przywrócenie obowiązkowej służby wojskowej. Poparcie jest najwyższe wśród mężczyzn w wieku 50-59 lat i osób z wykształceniem zawodowym.

Jednakże, z sondażu Instytutu Pollster wynika, że 57% Polaków nie zamierza brać udziału w obronie kraju, a tylko 26% deklaruje gotowość do dołączenia do wojska. Podobnie, w badaniu IBRiS dla Polskiej Agencji Prasowej, 84% uważa, że wszyscy mężczyźni w wieku 18-60 lat powinni przejść podstawowe przeszkolenie wojskowe.

Zagadnienia Społeczne i Rola Kobiet

Niestety, większość badań nie uwzględniała kwestii służby wojskowej dla kobiet. Według badań CBOS z 2025 roku, nawet wśród zwolenników poboru, 55% uważa, że kobiety nie powinny być powoływane na takich samych zasadach jak mężczyźni.

Inicjatywy MON i Przyszłość Rezerw

Ministerstwo Obrony Narodowej koncentruje się na rozwoju systemu dobrowolnego. Program „wGotowości”, który rozpoczął nową edycję 7 marca, skupia się na podnoszeniu kwalifikacji i budowaniu odporności społecznej. Docelowo, do końca 2026 roku ma zostać przeszkolonych więcej osób, z uwzględnieniem kursów grupowych dla firm.

MON pracuje nad stworzeniem ogólnokrajowej rezerwy, co wymagałoby wieloetapowych reform i zmiany obecnego systemu szkolenia wojskowego. Planowane jest też wprowadzenie opcji rezerwy wysokiej gotowości, oferującej korzyści finansowe i szkoleniowe oraz elastyczność w odbywaniu służby.

Wyzwania i Potencjalne Rozwiązania

Oczywiste jest, że nawet najbardziej rozbudowany system dobrowolności nie zastąpi powszechnego szkolenia wojskowego. Przywrócenie obowiązkowej służby wojskowej mogłoby rozwiązać problem ograniczonej rezerwy, jednak wiąże się to z nowymi wyzwaniami: kosztami, rozbudową infrastruktury i potencjalnym oporem społecznym.

Rozważa się wprowadzenie modeli szkoleniowych opartych na weekendowych treningach, które mogłyby sprostać oczekiwaniom młodych ludzi. Kluczowe jest, aby takie szkolenia były atrakcyjne i angażujące. Jednakże, armii brakuje umiejętności prowadzenia skutecznych kampanii wizerunkowych skierowanych do młodzieży.

Aktualne systemy, takie jak kwalifikacja wojskowa, mimo że są częścią obowiązującego prawa, często są ignorowane lub otoczone mitami. Należy przypomnieć, że celem kwalifikacji jest ewidencja potencjału mobilizacyjnego państwa, a nie samo powołanie obywateli do służby.