Niemcy pod presją zadłużenia. Coraz większe problemy finansowe klasy średniej
„`html
Wzrost liczby nadmiernie zadłużonych osób w Niemczech w 2025 roku
W roku 2025 liczba osób powyżej 18. roku życia zmagających się z nadmiernym zadłużeniem w Niemczech osiągnie 5,67 miliona. Według najnowszych danych podanych przez agencję informacyjną Creditreform z Neuss, stanowi to wzrost o 111 tysięcy osób, co odpowiada przyrostowi o dwa procent w stosunku do roku poprzedniego. Dyrektor działu badań ekonomicznych Creditreform, Patrik-Ludwig Hantzsch, wyjaśnił, że „rezerwy finansowe wielu osób są obecnie po prostu wyczerpane”. Po sześciu latach ciągłego spadku, jest to pierwszy zanotowany wzrost, a skala obecnych zmian przypomina sytuację sprzed dziewięciu lat, kiedy to w 2016 roku odnotowano około 130 tysięcy nowych przypadków takiego zadłużenia.
Charakterystyka osób nadmiernie zadłużonych
Według kryteriów Creditreform, osobami nadmiernie zadłużonymi są ci, których wydatki stale przewyższają dochody i którzy nie posiadają ani oszczędności, ani możliwości uzyskania kredytu. Agencja od lat gromadzi i analizuje dane dotyczące kondycji finansowej obywateli i firm, publikując coroczny raport znany jako „Atlas dłużników Niemiec”.
Zmiany w strukturze zadłużenia
Analizy z 2025 roku wskazują na istotną zmianę w strukturze osób dotkniętych problemem zadłużenia. Po raz pierwszy od wielu lat wzrost liczby nadmiernie zadłużonych dotyczy wszystkich grup społecznych. Zjawisko przestało być marginalne, a obecnie coraz częściej dotyka osoby z klasy średniej oraz osoby z wyższymi dochodami. Są to osoby, które przez długi czas radziły sobie finansowo, lecz ostatnio przeszacowały swoje możliwości.
- Młodzi dorośli mają trudności z kontrolą wydatków zwłaszcza w ramach zakupów ratalnych oraz modeli „kup teraz, zapłać później”.
- Osoby starsze narażone są na rosnące koszty życia oraz niewystarczające emerytury.
Obie te grupy mają ograniczone możliwości radzenia sobie w przypadku wystąpienia nieoczekiwanych wydatków.
Pogarszająca się kondycja gospodarstw domowych
Pierwszy raz od 2016 roku zanotowano równoczesny wzrost liczby przypadków zarówno „twardego” (mających skutki prawne, takich jak egzekucje czy postępowania windykacyjne), jak i „miękkiego” (trwałych problemów z płatnościami bez skutków prawnych) zadłużenia. Odpowiednio, liczba przypadków z konsekwencjami prawnymi wzrosła o 39 tysięcy, a przypadków problemów płatniczych bez konsekwencji prawnych – o 72 tysiące względem poprzedniego roku.
Ekspert Creditreform, Bernd Bütow, zaznacza, że proces wpadania w zadłużenie przebiega stopniowo. Najpierw pojawiają się opóźnienia w płatnościach i wezwania do zapłaty, które mogą prowadzić do postępowań sądowych. Nadmierne zadłużenie tradycyjnie występowało częściej w regionach gospodarczo słabszych, jak Nadrenia Północna-Westfalia, jednak obecnie obserwuje się negatywną tendencję w całych Niemczech, w tym także w Bawarii czy Saksonii.
Perspektywy: rosnące zagrożenie i wyczerpane rezerwy finansowe
Po latach powtarzających się kryzysów gospodarczych, takich jak pandemia, wzrost cen energii i inflacja, wielu Niemców wyczerpało swoje zasoby oszczędnościowe. Dyrektor zarządzający Creditreform, Bütow, zwraca uwagę, że choć konsumenci wykazali się dużą dyscypliną, odporność finansowa nie jest zasobem niewyczerpalnym. Creditreform spodziewa się kontynuacji negatywnej tendencji również w następnym roku, na co mogą wpłynąć:
- Rosnące stopy procentowe
- Wysokie koszty utrzymania
- Coraz słabszy rynek pracy
Wsparcie i działania doradcze
Wzrost liczby zadłużonych osób budzi niepokój organizacji społecznych. Caritas odnotowuje, że w dwóch trzecich placówek doradztwa społecznego liczba osób szukających wsparcia wzrosła nawet o 30 procent, szczególnie wśród młodych ludzi, gdzie zadłużenie narasta najszybciej. Dodatkowo, coraz więcej form płatności ratalnych obejmuje nawet artykuły pierwszej potrzeby, co pogłębia skalę zjawiska.
Z kolei osoby starsze niechętnie zwracają się po pomoc, najczęściej przez wstyd lub niewiedzę. Przewodnicząca zarządu Diakonii, Elke Ronneberger, wskazuje, że skuteczne są tu wizyty domowe i doradztwo prowadzone w znanym otoczeniu. Diakonia postuluje wprowadzenie stałego finansowania tego typu inicjatyw.
Działania legislacyjne uwzględniają sygnały pogarszającej się sytuacji. W ostatnim czasie Bundestag uchwalił ustawę mającą na celu zapewnienie dostępu do niezależnego doradztwa dla zadłużonych oraz wzmacniającą bezpłatne usługi wsparcia. Obecnie w Niemczech działa niemal 1400 punktów doradztwa prowadzonych przez samorządy i organizacje społeczne.
„`
